Wat is verliefdheid?

“Was I ever in love?

I called it love

I mean - it felt like love

There were moments when...

Well, there were moments when...”

~ Agnetha Faltskog || Past, present & future

Verliefdheid op het eerste of tweede gezicht? 

Verliefdheid kan grofweg op twee manieren ontstaan. Het kan zijn dat het object van verliefdheid een vriend of vriendin is, die je al heel lang goed kent. Langzaam merk je dat je behalve de gebruikelijke vriendschapsgevoelens een ander soort gevoel voor die persoon begint te ontstaan. En opeens ben je verliefd.

De andere manier is 'liefde op het eerste gezicht'. Je ziet een persoon voor de allereerste keer en 'weet' intuïtief dat je op hem of haar verliefd kunt worden. Dit wordt allemaal voor je geregeld in je brein. Hierin speelt geur, lichaamsbouw en symmetrie een grote rol. 

Ontmoet je de persoon vaker, dan is de verliefdheid inderdaad al gauw een feit. Verliefdheid is niet tegen te houden. Het is er of het is er niet. Ook kun je geen enkele keuze maken wat je ermee wilt doen. Je brein staat volledig op zijn kop. Verliefdheid is ook niet te bestellen. Je kunt het niet zoeken, forceren of creëren. Het is vergelijkbaar met een chemische reactie die wel of niet gebeurt. 

En meestal gebeurt het maar enkele malen in je leven.

Verliefdheid is een vonk die overslaat

Al eeuwenlang wordt het subtiele gevoel van verliefdheid beschreven als een van de beste en mooiste gevoelens ter wereld. Dit komt doordat je brein, als je verliefd bent, veel endorfine (gelukshormoon), oxytocine (knuffelhormoon) en dopamine (beloningshormoon) aanmaakt.

In de eerste plaats is er meestal een fysieke aantrekkingskracht, hoewel dat niet een voorwaarde is. Omgekeerd kan ook: Je voelt je lichamelijk tot iemand aangetrokken, maar bent toch niet verliefd. Als dit het geval is, spreken we alleen van lust. 

Verliefdheid is een optelsom van meerdere dingen: Het is een overslaande vonk die het emotionele als ook het fysieke verbindt. Pas als deze 'chemistry' tussen twee personen duidelijk voelbaar wordt, is er sprake van een beginnende verliefdheid. Een expressie van intense gevoelens. Verliefdheid wortelt daarom diep in de 'mind', en soms ben je er zelf niet eens bewust van dat het gebeurt. Omdat je het niet verwachtte, of omdat je jezelf niet begrijpt. Precies die emoties horen erbij. Men zegt dan: 'het gebeurde gewoon', bijna alsof de emoties buiten jezelf omgaan. 

En dat is ook zo. 

Verslaafd aan verliefdheid

Verliefdheid voelt als een sterke band tussen jou en degene op wie je verliefd bent. Je voelt je bijzonder plezierig en opgewonden in de nabijheid van die persoon, zoekt diegene steeds op en wordt zelfs nog verliefder als de ander de verliefdheid bevestigt. Dat hoeft niet met woorden te gebeuren, het kan ook een gebaar zijn, bijvoorbeeld een bepaalde blik, een knik met het hoofd of zelfs een stilte. Als de verliefdheid zich nog verder ontwikkelt zul je merken dat het werkt als drugs. Je wordt er bijna letterlijk verslaafd aan. 

De wereld ziet er opeens stukken beter uit, het optimisme viert hoogtij en je voelt je zielsgelukkig.

Fysiologische studies lieten zien dat (de eerder genoemde) neuro-chemische stoffen en hormonen iemands gewaarwording zodanig aantasten dat je de ander als mooier en beter ziet dan hij/zij werkelijk is. 

'Liefde is blind' berust ook op dat principe.

Symptomen

Iedereen kent wel het gevoel van 'vlinders in de buik', trillende handen, blozen en transpiratie. Maar dat is deels door nervositeit, als gevolg van de spanning die door het lichaam raast. Er zijn veel meer tekenen van verliefdheid, die overigens stukken leuker zijn:

• Aan de ander denken. Het bekendste symptoom van verliefdheid is dat je hele tijd aan het object van je liefde denkt. Je denkt terug aan de leuke momenten of verlangt naar een volgende ontmoeting. Je fantaseert over nog meer leuks en kunt je slecht concentreren op je werk. Ben je samen met anderen, dan dwalen je gedachten steeds af. Soms brengt zo'n gedachte een glimlach op je gezicht.
• Je ziet de ander 'overal'. Wie verliefd is, wordt in het dagelijks leven steeds weer aan die ander herinnerd. Je relateert elke handeling die je doet, of iets dat je ziet, aan degene die je hart snel doet kloppen. Zo worden zelfs de stomste routineklusjes nog leuk, omdat alles 'gekleurd' is door de verliefdheid.
• Aandacht voor uiterlijk. Als je verliefd bent wordt je uiterlijk opeens veel belangrijker. Je wilt je aantrekkelijk maken voor de ander, en bekommert je meer dan ooit om je kleding en haarstijl. Ook zie je er als vanzelf beter uit, omdat je lijkt te stralen.
• Immuun voor andere mensen. Een fikse verliefdheid zorgt ervoor dat je anderen nauwelijks nog ziet staan. Ook vind je verder niemand anders aantrekkelijk. De wereld wordt klein en draait enkel om het object van de verliefdheid. Exen verbleken of worden radicaal vergeten.
• Muziek, maar nu anders!. Je hebt de behoefte naar bepaalde muziek te luisteren. Romantische muziek ligt voor de hand, maar dat hoeft niet per se. Het kan ook zijn dat je -alleen of samen- een nummer zoekt dat op jullie beiden slaat, en deze voor nu en altijd associeert met de verliefdheid.
• Fantaseren over de toekomst. Ben je zwaar verliefd dan denk je eraan hoe het is om met de ander te trouwen, in een huis te wonen en kinderen te krijgen. Vrouwen hebben dit toekomstbeeld vaker en eerder voor ogen dan mannen.
• Vergeten van tijd, plaats en geld. Dimensies als tijd en plaats raken naar de achtergrond. Het maakt niet meer uit hoe laat het is, waar je bent en of iets geld kost. Wie zwaar verliefd is, leeft in een wereld die een stuk zonniger is dan de harde realiteit!
• Interesse in ander. Ben je verliefd, dan wil je alles over die ander weten, je pluist de persoon uit op internet, en kan urenlang praten over alles dat met de ander te maken heeft. Je wilt elk detail uit het leven van de ander weten en wilt de dingen doen die de ander ook doet.
• Inhoud gesprekken vergeten. Ben je - smoorverliefd - in gesprek met de ander, dan kan het desondanks zijn dat je alles vergeet waar jullie over spreken. Gesprekjes tussen twee verliefden gaan meestal nergens over. Het is 'het bij elkaar willen zijn' wat telt. Niet de precieze inhoud van de gesprekken.

Dit was een korte uitleg over verliefdheid en hoe het ongeveer werkt. Het is een heel bijzonder natuurverschijnsel die zich alleen bij mensen - op deze manier -manifesteert. 

Volgens mij wel iets om trots op te zijn. 

Maar hoe geniaal en hoger ontwikkeld we onszelf ook vinden, is verliefdheid gewoon deel van onze 'programmering' en ontwikkeling.   

We blijven gewoon (wat slimmere) dieren. 

Waarom gaan wij vreemd?

Waarom wij vreemdgaan
De mens is van nature niet monogaam. Toch geloven wij heilig in een 'happily ever after' als we de prins op het witte paard hebben gevonden. Maar niet iedereen blijft altijd even trouw. Seksuologen over de hele wereld onderzochten waarom.
 
Niet alleen mannen, maar ook vrouwen kunnen eindeloos fantaseren over spannende avontuurtjes met de buurman. Of je baas. Of die ene man die je hebt ontmoet in de kroeg. Gelukkig voert niet iedereen deze intieme dromen ook daadwerkelijk uit. Maar waarom krijgen we weke knieën bij het zien van een aantrekkelijke man of vrouw? Ook al zijn we zielsgelukkig met onze partner?

Lust is je leven
Met een grootschalig onderzoek dat wereldwijd bij 100.000 mensen is gedaan, zochten seksuologen een antwoord op deze vragen. Het onderzoek, The Normal Bar genaamd, had een verrassende uitkomst: wij als mens hebben lust nodig om te overleven. Het menselijk ras heeft een sekslibido ontwikkeld, die bedoeld is voor meerdere partners. 
 

Tot de dood ons scheidt
In het kader van de evolutie hebben wij een partner nodig om ons voortbestaan vast te stellen. Als onze partner komt te overlijden, blijft de overblijver alleen achter. Met als risico dat, wanneer er geen nieuw liefje wordt gevonden, de overblijver alleen sterft. En de kans dat een soort, wij mensen in dit geval, uitsterft, wordt daarmee groter. 
 
Het zit daarom in onze natuur om als een soort voorbereiding te fantaseren over alternatieve partners. Mocht de relatie letterlijk eindigen tot de dood jullie scheidt, dan kun jij verder. "We hebben deze seksuele fantasieën dus in zekere zin nodig", zeggen de seksuologen. 

Maar het sprookje hoeft nu niet gelijk in duigen te vallen. Onze belofte van trouw en het besef dat als we deze breken, zorgt ervoor dat we wel drie keer nadenken voor we vreemdgaan. Kun jij toch met een gerust hart je vent vertrouwen.

De meeste mannen zijn min of meer monogaam. Maar waarom eigenlijk? Al decennia wordt die vraag door de wetenschap besproken. De voordelen van monogamie voor vrouwen zijn evident. Een mensenkind opvoeden kost vele jaren: mensenkinderen blijven lang afhankelijk van ouderlijke zorg. Dus is het praktisch voor een vrouw om daar de hulp bij te hebben van de verwekker.
Maar wat is – evolutionair gezien – het belang van de man om bij vrouw en kind te blijven. Heel lang gold als theorie dat de man dezelfde drijfveer heeft als de vrouw. Het is ook in zijn belang dat het goed gaat met zijn nakomeling. En dus helpt hij bij het grootbrengen van het kind.
Maar twee studies die onlangs verschenen vinden dat geen bevredigende verklaring, met name omdat dat mede-opvoeden pas speelt als het kind een jaar of ouder is. De eerste tijd kan een vrouw het net zo goed – of beter – af zonder man.

Een van de twee studies waar Business Insider over bericht gaat daarom uit van een andere aanname. Die is gebaseerd op studie van het gedrag van heel veel soorten primaten. Vrouwelijke primaten blijven onvruchtbaar zolang ze hun baby zogen. Een rivaal die een vrouwtje wil hebben kan dus zorgen dat zij weer vruchtbaar wordt door het jong te doden. Die angst zou lang geleden mensen-mannen er toe hebben gebracht bij hun nakomeling en diens moeder te blijven: zorgen dat een concurrent het kind niet dood maakt. En vanuit die aanwezigheid zou de vaderlijke zorg zijn gegroeid.
De tweede studie komt met een andere verklaring. In de oertijd waren mensen schaars. Als je als man dus een vrouw had veroverd dan kon je daar maar beter zuinig op zijn, want een andere vrouw had je niet zo maar gevonden. 

En zo werden we monogaam.